|
PTT Pham Gia Khiem noi ve quan he VN va ASEAN
Ph?? Th?»§ t?°?»›ng Ph???m Gia Khi??m: Vi?»‡t Nam l? m h???t s?»©c m?¬nh ?‘?»? x??y d?»±ng c?»™ng ?‘?»“ng ASEAN
Tr??? l?»?i ph?»?ng v???n TTXVN nh??n k?»· ni?»‡m 40 n??m th? nh l??p ASEAN (8/8), Ph?? Th?»§ t?°?»›ng, B?»™ tr?°?»?ng B?»™ Ngo???i giao Ph???m Gia Khi??m kh???ng ?‘?»‹nh Vi?»‡t Nam ?‘??, ?‘ang v? s??? l? m h???t s?»©c m?¬nh ?‘?»? c?? ?‘??ng g??p t?ch c?»±c v? quan tr?»?ng cho vi?»‡c x??y d?»±ng C?»™ng ?‘?»“ng ASEAN.
???»? ngh?»‹ Ph?? Th?»§ t?°?»›ng, B?»™ tr?°?»?ng Ngo???i giao ?‘??nh gi?? v?»? th? nh t?»±u c?»§a ASEAN sau 40 n??m h?¬nh th? nh v? ph??t tri?»?n. Theo quan ?‘i?»?m c?»§a Vi?»‡t Nam, th? nh t?»±u n? o l? quan tr?»?ng nh???t m? ASEAN ?‘?? ?‘???t ?‘?°?»?c trong 4 th??p k?»· qua. Th? nh t?»±u v?»? ?‘?»‘i ngo???i c?»§a ASEAN ?‘?? gi??p ASEAN thay ?‘?»•i nh?° th??? n? o tr??n tr?°?»?ng qu?»‘c t????
Th? nh l??p ng? y 8/8/1967, tr???i qua 40 n??m t?»“n t???i v? ph??t tri?»?n, ASEAN ?‘?? ?‘???t ?‘?°?»?c nhi?»?u th? nh t?»±u to l?»›n v? quan tr?»?ng, ?‘?°?»?c b???n b?? v? c?»™ng ?‘?»“ng qu?»‘c t??? ?‘??nh gi?? l? m?»™t trong nh?»?ng t?»• ch?»©c qu?»‘c t??? khu v?»±c th? nh c??ng nh???t th??? gi?»›i. C?? th?»? ?‘i?»?m l???i m?»™t s?»‘ th? nh t?»±u ch?nh nh?° sau:
Th?»© nh???t: Th? nh t?»±u n?»•i b??t v? quan tr?»?ng nh???t c?»§a ASEAN l? ?‘?? h?¬nh th? nh m?»™t ASEAN bao g?»“m c??? 10 n?°?»›c ????ng Nam ??, ?‘?°a ?‘???n nh?»?ng thay ?‘?»•i c??n b???n v?»? ch???t c?»§a Hi?»‡p h?»™i, c?©ng nh?° t?¬nh h?¬nh khu v?»±c. ASEAN-10 ?‘?? g??p ph??§n ch???m d?»©t s?»± chia r??? v? ?‘?»‘i ?‘??§u gi?»?a c??c n?°?»›c ????ng Nam ??, t???o d?»±ng m?»‘i quan h?»‡ m?»›i tr??n c?? s?»? h?»?u ngh?»‹, hi?»?u bi???t v? tin c??y l??«n nhau, h?»?p t??c to? n di?»‡n v? ch??·t ch???, g??p ph??§n duy tr?¬ h??a b?¬nh v? an ninh ?»? khu v?»±c.
Th?»© hai: ASEAN ng? y c? ng m?»? r?»™ng h?»?p t??c n?»™i kh?»‘i ra nhi?»?u l?©nh v?»±c kh??c nhau, bao g?»“m c??? ch?nh tr?»‹ - an ninh, kinh t??? - th?°??ng m???i, v??n h??a-x?? h?»™i, khoa h?»?c - k?»? thu??t, m??i tr?°?»?ng...; t???o khu??n kh?»• v? n?»?n t???ng v?»?ng ch???c cho vi?»‡c gia t??ng li??n k???t khu v?»±c, h?»— tr?»? t?ch c?»±c cho c??c n?°?»›c th? nh vi??n trong qu?? tr?¬nh ph??t tri?»?n kinh t??? - x?? h?»™i c?©ng nh?° k?»‹p th?»?i th?ch ?»©ng qu?? tr?¬nh khu v?»±c h??a v? to? n c??§u h??a.
Th?»© ba: Vai tr?? v? uy t?n c?»§a ASEAN tr??n tr?°?»?ng qu?»‘c t??? c?©ng ?‘?°?»?c n??ng cao. Ng? y nay ?‘?? tr?»? th? nh m?»™t th?»±c th?»? ch?nh tr?»‹ - kinh t??? quan tr?»?ng ?»? ????ng Nam ?? v? ch??u ?? - Th??i B?¬nh D?°??ng, l? ?‘?»‘i t??c kh??ng th?»? thi???u trong ch?nh s??ch khu v?»±c c?»§a c??c n?°?»›c v? c??c trung t??m l?»›n tr??n th??? gi?»›i. ASEAN ?‘?? kh?»?i x?°?»›ng th? nh c??ng v? ?‘??ng vai tr?? ch?»§ ?‘???o trong nhi?»?u c?? ch??? h?»?p t??c quan tr?»?ng nh?° c??c c?? ch??? ASEAN + 1; ASEAN + 3; Di?»…n ?‘? n An ninh khu v?»±c ASEAN (ARF); C???p cao ????ng ?? (EAS). Ngo? i ra ASEAN c?? vai tr?? quan tr?»?ng t???i nhi?»?u c?? ch??? h?»?p t??c khu v?»±c v? li??n khu v?»±c nh?° ASEM, APEC, ASEAN ?‘?? tr?»? th? nh quan s??t vi??n t???i ?????i h?»™i ?‘?»“ng li??n h?»?p qu?»‘c, c?? quan h?»‡ v?»›i nhi?»?u t?»• ch?»©c khu v?»±c v? qu?»‘c t??? kh??c nh?° GCC, SAARC, Mecosour...
Th?»© t?°: ASEAN ?‘?? gi?»? v?»?ng ?‘?°?»?c nh?»?ng nguy??n t???c c?? b???n, ?‘?»“ng th?»?i bi???t v??n d?»?ng linh ho???t "Ph?°??ng c??ch ASEAN" h???t s?»©c ?‘?»™c ?‘??o, v?»›i tinh th??§n "th?»‘ng nh???t trong ?‘a d???ng", ASEAN ?‘?? ?‘o? n k???t, h?»?p t??c v?°?»?t qua nh?»?ng th??ng tr??§m c?»§a l?»‹ch s?», nh?»?ng th??ch th?»©c c?»§a th?»?i ?‘???i ?‘?»? tr?°?»?ng th? nh v? ph??t tri?»?n. Ch?nh ch?»§ ?‘?»? K?»· ni?»‡m 40 n??m th? nh l??p ASEAN l? "M?»™t ASEAN ?»? tr??i tim c?»§a m?»™t ch??u ?? n??ng ?‘?»™ng" l? m?»™t tuy??n b?»‘ m???nh m??? th?»? hi?»‡n r?µ vai tr?? v? v?»‹ tr? hi?»‡n nay c?»§a ASEAN trong khu v?»±c v? tr??n th??? gi?»›i.
M?»?c ti??u ?‘ang h?°?»›ng t?»›i c?»§a ASEAN l? g?¬? Theo Ph?? Th?»§ t?°?»›ng, B?»™ tr?°?»?ng Ngo???i giao, c??c n?°?»›c ASEAN c??§n l? m g?¬ ?‘?»? ?‘???t ?‘?°?»?c c??c m?»?c ti??u n? y?
1. M?»?c ti??u l?»›n nh???t m? ASEAN ?‘ang h?°?»›ng t?»›i l? x??y d?»±ng m?»™t C?»™ng ?‘?»“ng ASEAN v? o n??m 2015 v?»›i ba tr?»? c?»™t ch?nh: C?»™ng ?‘?»“ng An ninh, C?»™ng ?‘?»“ng Kinh t??? v? C?»™ng ?‘?»“ng V??n h??a-X?? h?»™i. C?»™ng ?‘?»“ng ASEAN s??? d?»±a tr??n c?? s?»? ph??p l?? l? Hi???n ch?°??ng ASEAN, d?»± ki???n s??? ?‘?°?»?c th??ng qua v? o th??ng 11 n??m nay t???i Xinhgapo. ???»“ng th?»?i, ASEAN c?©ng ti???p t?»?c ?‘??©y m???nh v? m?»? r?»™ng quan h?»‡ v?»›i c??c ?‘?»‘i t??c b??n ngo? i, v?¬ m?»?c ti??u chung l? h??a b?¬nh, ?»•n ?‘?»‹nh v? h?»?p t??c c??ng c?? l?»?i ?»? khu v?»±c.
M?»?c ti??u t?»•ng qu??t c?»§a C?»™ng ?‘?»“ng ASEAN l? x??y d?»±ng ASEAN th? nh m?»™t t?»• ch?»©c h?»?p t??c li??n Ch?nh ph?»§ li??n k???t s??u s???c h??n v? r? ng bu?»™c h??n; nh?°ng kh??ng ph???i l? m?»™t t?»• ch?»©c si??u qu?»‘c gia v? kh??ng kh?©p k?n m? v??«n m?»? r?»™ng h?»?p t??c v?»›i b??n ngo? i.
2. ???»? ?‘???t m?»?c ti??u tr??n, ASEAN c??§n c?? t??§m nh?¬n xa, ti???n h? nh nh?»?ng ?‘?»•i m?»›i c??§n thi???t. M?»™t s?»‘ v???n ?‘?»? tr?»?ng y???u theo t??i l? :
Tr?°?»›c h???t, m?»—i n?°?»›c th? nh vi??n c??§n k???t h?»?p h? i h??a l?»?i ?ch qu?»‘c gia v?»›i l?»?i ?ch chung c?»§a c??? khu v?»±c ASEAN v?¬ m?»?c ti??u chung l? h?¬nh th? nh m?»™t C?»™ng ?‘?»“ng ASEAN ?‘o? n k???t, th?»‘ng nh???t v? li??n k???t ch??·t ch??? h??n.
Th?»© hai, ASEAN c??§n ?‘?»•i m?»›i t?»• ch?»©c - b?»™ m??y v? c?? ch??? ho???t ?‘?»™ng theo h?°?»›ng g?»?n nh??? v? n??ng cao hi?»‡u qu??? ho???t ?‘?»™ng, nh??±m x??a b?»? h?¬nh ???nh m?»™t ASEAN c?? nhi?»?u ?? t?°?»?ng nh?°ng vi?»‡c th?»±c hi?»‡n c??n nhi?»?u h???n ch???.
Th?»© ba, ASEAN ph???i c?? c??c bi?»‡n ph??p thi???t th?»±c ?‘?»? nhanh ch??ng thu h???p kho???ng c??ch ph??t tri?»?n hi?»‡n ?‘ang t?»“n t???i trong Hi?»‡p h?»™i, nh???t l? gi?»?a hai nh??m n?°?»›c th? nh vi??n c?© v? m?»›i. M?»?c ti??u h?¬nh th? nh C?»™ng ?‘?»“ng ASEAN s??? kh?? ?‘???t ?‘?°?»?c n???u trong ASEAN v??«n c??n s?»± ch??nh l?»‡ch v?»? tr?¬nh ?‘?»™ ph??t tri?»?n gi?»?a c??c n?°?»›c th? nh vi??n. Vi?»‡c l??p Qu?»? ?‘??·c bi?»‡t d? nh ri??ng cho thu h???p kho???ng c??ch ph??t tri?»?n v? n??ng cao hi?»‡u qu??? th?»±c hi?»‡n S??ng ki???n Li??n k???t ASEAN (IAI) s??? g??p ph??§n quan tr?»?ng cho th?»±c hi?»‡n m?»?c ti??u n? y.
Th?»© t?°, ASEAN c??§n ph???n ?‘???u x??c l??p v?»?ng ch???c vai tr?? l? trung t??m th??c ?‘??©y v? k???t n?»‘i c??c m?»‘i li??n k???t khu v?»±c ?»? nhi?»?u t??§ng n???c kh??c nhau ?»? Ch??u ?? - Th??i B?¬nh D?°??ng. ASEAN c??§n ti???p t?»?c m?»? r?»™ng v? duy tr?¬ quan h?»‡ c??n b??±ng v?»›i c??c ?‘?»‘i t??c b??n ngo? i, ki??n tr?¬ gi?»? v?»?ng vai tr?? ch?»§ ?‘???o trong vi?»‡c x?» l?? c??c v???n ?‘?»? khu v?»±c.
Gia nh??p ASEAN t?»« n??m 1995, k?»? t?»« ?‘?? ?‘???n nay, Vi?»‡t Nam ?‘?? c?? nhi?»?u ?‘??ng g??p quan tr?»?ng v? o s?»± ph??t tri?»?n c?»§a t?»• ch?»©c n? y v? ?‘?°?»?c c??c qu?»‘c gia th? nh vi??n c??ng nh??n. ???»? ngh?»‹ Ph?? Th?»§ t?°?»›ng, B?»™ tr?°?»?ng B?»™ Ngo???i giao cho bi???t c?»? th?»? v?»? nh?»?ng ?‘??ng g??p ?‘???
M??·c d?? l? m?»™t n?°?»›c th? nh vi??n m?»›i, gia nh??p sau, v?»›i nhi?»?u ?‘i?»?u ki?»‡n kh?? kh??n, b?»? ng?»?, song ngay khi tr?»? th? nh th? nh vi??n ch?nh th?»©c c?»§a ASEAN t?»« th??ng 7/1995, Vi?»‡t Nam ?‘?? tham gia t?ch c?»±c, ch?»§ ?‘?»™ng v? c?? nhi?»?u ?‘??ng g??p quan tr?»?ng tr??n t???t c??? c??c l?©nh v?»±c h?»?p t??c c?»§a ASEAN; v? ?‘?? thu ?‘?°?»?c nhi?»?u k???t qu??? thi???t th?»±c, m? bao tr??m l? t???o m??i tr?°?»?ng qu?»‘c t??? thu??n l?»?i cho an ninh v? ph??t tri?»?n c?»§a ?‘???t n?°?»›c ta.
????ng g??p quan tr?»?ng ?‘??§u ti??n c?»§a ch??ng ta sau khi tham gia ASEAN l? ?‘?? g??p ph??§n t?ch c?»±c trong vi?»‡c th??c ?‘??©y k???t n???p c??c n?°?»›c L? o, Mianma v? Campuchia, ?‘?»? h?¬nh th? nh m?»™t kh?»‘i ASEAN th?»‘ng nh???t, quy t?»? t???t c??? 10 qu?»‘c gia ?»? ????ng Nam ??.
Vi?»‡t Nam ?‘?? ?‘??ng vai tr?? quan tr?»?ng trong vi?»‡c x??c ?‘?»‹nh ph?°??ng h?°?»›ng h?»?p t??c v? c??c quy???t s??ch l?»›n c?»§a ASEAN, nh?° x??y d?»±ng T??§m nh?¬n 2020, Tuy??n b?»‘ H? N?»™i v?»? Thu h???p kho???ng c??ch ph??t tri?»?n, Tuy??n b?»‘ Bali - II v?»? x??y d?»±ng C?»™ng ?‘?»“ng ASEAN, Ch?°??ng tr?¬nh h? nh ?‘?»™ng Vi??ngch??n (VAP) v? c??c K??? ho???ch h? nh ?‘?»™ng v?»? t?»«ng tr?»? c?»™t c?»§a C?»™ng ?‘?»“ng ASEAN.
Vi?»‡t Nam lu??n ki??n tr?¬ b???o v?»‡ c??c nguy??n t???c c?? b???n c?»§a Hi?»‡p h?»™i, nh???t l? kh??ng can thi?»‡p v? ?‘?»“ng thu??n; x?» l?? kh?©o l?©o m?»™t s?»‘ v???n ?‘?»? ph?»©c t???p, nh???y c???m trong khu v?»±c, gi??p ASEAN duy tr?¬ ?‘o? n k???t, h?»?p t??c v? h???n ch??? s?»©c ?©p v? t??c ?‘?»™ng t?»« b??n ngo? i. Vi?»‡t Nam c?©ng g??p ph??§n t?ch c?»±c c??ng c??c n?°?»›c ASEAN th??c ?‘??©y v? ph??t huy t??c d?»?ng c?»§a c??c c?? ch??? b???o ?‘???m an ninh khu v?»±c nh?° Hi?»‡p ?°?»›c Th??n thi?»‡n v? H?»?p t??c ????ng Nam ?? (TAC), Hi?»‡p ?°?»›c Khu v?»±c ????ng Nam ?? kh??ng c?? v?© kh? h???t nh??n (SEANWFZ), Tuy??n b?»‘ v?»? Quy t???c ?»?ng x?» c?»§a c??c b??n ?»? Bi?»?n ????ng (DOC) ?‘?»? ti???n t?»›i B?»™ Quy t???c ?»?ng x?» c?»§a c??c b??n ?»? Bi?»?n ????ng (COC), Di?»…n ?‘? n khu v?»±c ASEAN (ARF)...
Ch?»‰ 3 n??m sau khi tr?»? th? nh th? nh vi??n, Vi?»‡t Nam ?‘?? ?‘???m nh??n ?‘??ng cai t?»• ch?»©c H?»™i ngh?»‹ C???p cao ASEAN l??§n th?»© 6 (H? N?»™i, 1998), ?‘???m nhi?»‡m vai tr?? Ch?»§ t?»‹ch U?»· ban th?°?»?ng tr?»±c ASEAN (ASC) giai ?‘o???n 2000-2001 v? t?»• ch?»©c th? nh c??ng m?»™t lo???t c??c H?»™i ngh?»‹ c???p B?»™ tr?°?»?ng c?»§a ASEAN t???i H? N?»™i. ????·c bi?»‡t ch??ng ta ?‘?? ?‘??ng g??p v? o vi?»‡c ?‘?»? xu???t c??c ch?°??ng tr?¬nh th?»±c hi?»‡n S??ng ki???n Li??n k???t ASEAN v?»? thu h???p kho???ng c??ch ph??t tri?»?n, nh?° vi?»‡c th? nh l??p Qu?»? ????·c bi?»‡t ASEAN gi??p c??c n?°?»›c CLMV thu h???p kho???ng c??ch ph??t tri?»?n.
Vi?»‡t Nam ?‘?? c??ng c??c n?°?»›c ASEAN ti???n h? nh ?‘? m ph??n v? th??c ?‘??©y h?»?p t??c v? t?»± do h??a v?»? th?°??ng m???i, d?»‹ch v?»?, ?‘??§u t?° trong ASEAN v?»›i c??c n?°?»›c ???»‘i tho???i, g??p ph??§n n??ng cao ti???ng n??i v? v?»‹ th??? c?»§a ASEAN tr??n th??? gi?»›i.
Nh??n k?»· ni?»‡m 40 n??m ng? y th? nh l??p ASEAN v? 12 n??m Vi?»‡t Nam gia nh??p ASEAN, t??i mu?»‘n nh???n m???nh l? Vi?»‡t Nam ?‘??, ?‘ang v? s??? l? m h???t s?»©c m?¬nh ?‘?»? c?? ?‘??ng g??p t?ch c?»±c v? quan tr?»?ng cho vi?»‡c x??y d?»±ng C?»™ng ?‘?»“ng ASEAN. Nh?»?ng n?»— l?»±c v? ?‘??ng g??p c?»§a ch??ng ta trong ASEAN ?‘?? ?‘?°?»?c b???n b?? trong khu v?»±c hoan ngh??nh v? ?‘??nh gi?? r???t cao. Ng? y nay,Vi?»‡t Nam ?‘?? t???o d?»±ng ?‘?°?»?c cho m?¬nh m?»™t vai tr?? v? v?»‹ tr? v?»?ng v? ng trong ASEAN. Khi ?‘?°a ra c??c quy???t s??ch l?»›n v?»? c??c v???n ?‘?»? tr?»?ng ?‘???i, nh???t l? nh?»?ng v???n ?‘?»? li??n quan ?‘???n ?‘?»‹nh h?°?»›ng ph??t tri?»?n t?°??ng lai c?»§a Hi?»‡p h?»™i, ti???ng n??i c?»§a ch??ng ta lu??n ?‘?°?»?c c??c b???n l???ng nghe v? n?»? tr?»?ng./.(TTXVN)
Quay l???i
|
